I believe I can fly

Stel je eens voor dat je een bladluis bent en je zit gezellig met je moeder, grootmoeder en overgrootmoeder, overovergrootmoeder (je bent immers een kloon) op een bladknop te zuigen met je snuit in het zoete floëemsap.

een overvolle bloemknop met Myzus persicae

een overvolle bloemknop met Myzus persicae


Maar na een tijdje begint het wel heel gezellig te worden. Je krijgt kinderen aan de lopende band die op hun beurt ook binnen mum van tijd beginnen te baren. Het wordt zelfs zo druk, dat je kan geen poot verzetten of er staat wel iemand. En dan nog iets, dat sap smaakt ook niet meer zo als het hoort te smaken. Weet je wat, je wil gewoon weg, maar hoe? Dan gebeurt er iets merkwaardigs. Er groeit iets in je…het zijn, het zijn vleugels! Maar dat betekent dat, dat je kan vliegen! En na wat vleugelslagoefeningen stijg je op en schiet je plotseling weg opzoek zoek naar een nieuwe schone plant. En terwijl je vliegt zing je het uit: I believe I can fly…I believe I can touch the sky..

Beetje onzin natuurlijk, bladluizen hebben immers geen zelfbewustzijn, maar ze kunnen wel degelijk spontaan vleugels krijgen. Als je er goed over nadenkt best wel bijzonder. Waarom hebben niet alle luizen vleugels? Het blijkt dat ongevleugelde bladluizen zich sneller voortplanten van hun gevleugelde soortgenoten. Ze hoeven geen energie te steken in vleugelaanleg en kunnen zich volledig richten op voortplanting. Dit is dus een voordeel voor de overleving van de soort. De razendsnelle voortplanting van bladluizen is ook gelijk het grote problemen bij de biologische bestrijding van bladluis.

vleugelaanleg bij Myzus persicae

vleugelaanleg bij Myzus persicae


gevleugelde bladluis (Myzus persicae)

gevleugelde bladluis (Myzus persicae)


Onder bepaalde omstandigheden ontstaan er gevleugelde individuen. De belangrijkste reden is overbevolking. Als de dichtheden te hoog worden krijgen ze vleugelaanleg en gaan ze migreren. Voor de bestrijding is deze migratie het vaak nadelig omdat een lokale plek makkelijker is te behandelen dan wanneer de bladluizen over de hele kas verdeeld zitten. Het is dus interessant te weten welke factoren nog meer deze vleugelaanleg induceren. Verschillende studies laten zien dat dit tal van factoren kunnen zijn, zoals de kwaliteit van de waardplant (hoe slechter hoe sneller de vleugelaanleg), temperatuur (meer vleugelaanleg bij extremen), aanwezigheid van pesticiden (zelfs bij zeer lage doseringen) of de aanwezigheid van sluipwespen of roofkevers. Opvallend is dat sommige sluipwespen de bladluizen nogal agressief benaderen. Dit kan vleugelaanleg induceren, maar dat is voor deze sluipwesp, die goed kan vliegen, niet zo’n probleem. Andere natuurlijke vijanden zijn meer sluipmoordenaars zijn, zoals larven van galmuggen. Ze benaderen hun prooi heel sneaky, verdoven de prooi en zuigen hem daarna leeg. Waarschijnlijk voorkomt dit een paniekreactie met alarmferomoon bij bladluizen, waardoor ze ook minder snel vleugelaanleg induceren.

Larve van Aphidoletes aphidimyza (galmug) zuigt een bladluis leeg

Larve van Aphidoletes aphidimyza (galmug) zuigt een bladluis leeg

De larven van galmuggen kunnen niet achter hun prooi aanvliegen en hebben er dus baat bij om verspreiding van hun prooi te voorkomen. Als het ongewenst is om verspreiding van bladluizen op te roepen, is het misschien wel niet zo verstandig om sluipwespen in te zetten, maar kan beter gekozen worden voor de sluipmoordernaars. Maar ook pesticiden, die niet direct schadelijk zijn voor bladluis, kunnen een massale vleugelaanleg induceren. Dit heb ik regelmatig gezien bij middelen die op papier niets tegen bladluis doen. Dus onbewust kunnen deze middelen ongewenste effecten veroorzaken. Iets om in de gaten te houden.

een door Entomophthora planchoniana geïnfecteerde gevleugelde bladluis van Myzus persicae

een door Entomophthora planchoniana geïnfecteerde gevleugelde bladluis van Myzus persicae


In sommige gevallen kan de vleugelaanleg ook gunstig zijn. Het is bekend dat populaties bladluizen die geïnfecteerd worden met schimmelsporen een hoger percentage gevleugelde individuen krijgen. Voor de schimmel kan dit juist weer een voordeel zijn, omdat de gevleugeld bladluizen de schimmels transporteren naar nieuwe plekken in de kas. Cruijff heeft alweer gelijk, ieder nadeel heeft zo ook zijn voordeel.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s