Het mysterie van kannibalisme

Kannibalisme wordt al snel geassocieerd met gruwelijke oude rituelen onder oervolken waar mensen elkaar afslachten en opeten. Zelf moet ik altijd denken aan de verfilming van het waargebeurde verhaal van een vliegtuigcrash hoog in het Andesgebergte. Een kleine groep van passagiers wist het lange tijd te overleven door de doodgevroren medepassagiers op te eten. Brrrr, niet fris, maar uit pure wanhoop en overlevingsdrang kan ik me er iets bij voorstellen (het hele verhaal kan je lezen op http://en.wikipedia.org/wiki/1972_Andes_flight_disaster). Kannibalisme onder mensen is akelig en gruwelijk, maar onder insecten en mijten is het eigenlijk doodnormaal. Soms vreten ze elkaar op bij het leven… Gaasvlieglarven staan erom bekend. Volwassen gaasvliegen zijn gek genoeg vaak vegetarisch, maar de larven vreten zo’n beetje alles wat ze tegenkomen, waaronder hun eigen soortgenoten (zie foto).

Larve van Chrysoperla lucasina vreet een jongere soortgenoot op

Larve van Chrysoperla lucasina vreet een jongere soortgenoot op


Bij het kweken van dit soort natuurlijke vijanden is kannibalisme een lastig fenomeen. Als je er zoveel mogelijk predatoren wilt kweken is het niet handig als ze elkaar opvreten. Vaak wordt het opgelost door veel schuilplekken aan te bieden, waardoor ze elkaar minder snel tegen komen. In kassen, waar deze predatoren worden uitgezet voor plaagbestrijding, kan kannibalisme juist een nuttige strategie zijn om te overleven bij te weinig prooien of wanneer de prooien/plagen te weinig voedingswaarde hebben. Op deze foto is te zien hoe een groep larven van de gaasvlieg Chrysopa pallens net uit hun ei kruipt.
chrysopa pallens egg hatching
Wanneer zo’n groep wordt afgezet op een plant met weinig bladluizen of andere prooien, kan kannibalisme een uitkomst bieden voor enkele larven om te overleven. Dit lijkt een redelijke verklaring voor kannibalisme, maar in sommige gevallen blijft het een mysterie. In een recente studie bij roofmijten bleek dat bepaalde voedselbronnen kannibalisme stimuleerde. Kort nadat vrouwtjes een ei legden vraten ze deze op. Het mysterieuze was dat dit ook gebeurde bij voedselbronnen met een hoge voedingswaarde. Kannibalisme heeft in dat geval dus geen enkel nutritioneel voordeel. Maar wat dan wel? Eenzelfde fenomeen kwam ik laatst tegen toen ik door een microscoop zat te turen naar een blad vol met bladluizen en enkele roofwantsen van Orius. Volop vreten dus voor deze rovers, maar tot mijn verbazing begonnen ze elkaar als een gek aan te vallen wanneer ze bij elkaar in de buurt kwamen. Een korte shot daarvan is te zien op dit filmpje. Is daar enige logisch verklaring voor te geven? Ik zou het eigenlijk niet weten, maar hoor het graag als er een aannemelijke hypothese voor is.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Een reactie op Het mysterie van kannibalisme

  1. Tom zegt:

    Gerben, leuke en interessante verhalen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s